Participación

No marco da primeira fase do Plan de Acción de Educación Ambiental para la Sostenibilidad (PAEAS) 2021-2025, Feitoría Verde formou parte do equipo de expertos, contribuíndo á definición dos eixos operativos e das accións clave do plan. A cooperativa participou na organización e difusión de actividades públicas, como as IV Xornadas de Educación Ambiental, promovendo o intercambio de experiencias e boas prácticas. Ademais, desenvolveu cursos e talleres específicos sobre educación ambiental orientados a distintos colectivos, apoiando a formación do sector. Feitoría Verde tamén impulsou accións de transición ecolóxica, fomentando cambios culturais e sociais cara a unha relación máis sostible co medio ambiente. A súa participación consolidou unha base metodolóxica para a implementación do PAEAS, reforzando a participación cidadá e institucional na educación ambiental.

Este proxecto consistiu na co-facilitación, en colaboración coa cooperativa Arabías, da xornada “O futuro dun legado. Encontro do asociacionismo cultural galego a cen anos do Seminario de Estudos Galegos (SEG)”, organizada e celebrada o 1 de xullo de 2024 no Museo do Pobo Galego. Foi un encontro para intercambio de información e ideas en mesas temáticas acompañado dun vermú musical e comida conxunta, co obxectivo de pensar sobre o tecido asociativo cultural galego actual e futuro.

A xornada reuniu arredor de trinta asociacións culturais de toda Galicia, activas en ámbitos como o patrimonio científico, cultural, histórico, territorial e inmaterial, co propósito de compartir obxectivos, retos e boas prácticas, así como fortalecer alianzas de futuro entre o tecido asociativo galego.

A través de dinámicas participativas, o encontro permitiu profundar nos desafíos actuais da xestión asociativa, favorecer a reflexión colectiva e impulsar sinerxías entre entidades, veciñanza e institucións culturais. O evento serviu tamén como espazo de recoñecemento e celebración do traballo do movemento asociativo galego, herdeiro do espírito do Seminario de Estudos Galegos.

O Módulo I das Xornadas Practicum II, organizado pola Facultade de Educación Social da UDC e impartido por Feitoría Verde, propuxo unha experiencia formativa centrada no traballo en equipo e os coidados profesionais. Durante esta xornada, 60 estudantes de Educación Social exploraron o seu rol nos equipos, aprenderon a construír dinámicas colaborativas e identificaron estratexias para que os grupos se convertan en espazos de coidado e apoio mutuo. Esta formación práctica e participativa serviu como punto de partida para as súas prácticas en diversas entidades de Galicia, fomentando a preparación integral do alumnado e o desenvolvemento de competencias fundamentais para o seu futuro profesional.

O curso “Metodoloxías comunitarias para a participación xuvenil” enmárcase na Escola de Ciudadanía Activa polos ODS, promovida por InteRed coa colaboración da AECID. A sesión correspondente, Módulo 5, impartíuse o 5 de febreiro de 2025 como parte do programa “Acompañamento e mobilización xuvenil para a difusión e logro dos ODS”. O curso combina webinars de dúas horas por módulo, traballo individual na Aula Virtual con lecturas e participación en foros, e a realización dunha tarefa final.

O obxectivo é ofrecer a animadoras/es comunitarias, educadoras/es, docente, voluntariado e persoal técnico ferramentas prácticas para conectar coa xuventude, comprender as súas dinámicas e necesidades, e acompañar procesos de transformación persoal e social. Os contidos integran enfoques da intervención socio-comunitaria, arteterapia, educación popular, arte urbano feminista e pedagogía baseada no xogo, promovendo métodos innovadores para fortalecer a participación, a mobilización e a autonomía da xuventude. O curso contribúe ao desenvolvemento profesional e á capacidade de deseñar e dinamizar proxectos con impacto educativo e social.

O proxecto “Introdución ao Teatro do Oprimidx como metodoloxía” consistiu nunha acción formativa dirixida ao alumnado de Ciclo Superior en Animación Sociocultural e Turística do CIFP Ánxel Casal de Monte Alto, en Coruña. A formación combinou teoría e práctica, introducindo ao alumnado nas técnicas do Teatro do Oprimido e ofrecéndolles un enfoque vivencial para comprender a súa aplicación no ámbito da intervención socio-comunitaria. Durante as sesións, os participantes experimentaron dinámicas teatrais que permiten analizar conflitos, desigualdades e roles sociais, proporcionando ferramentas que poden ser trasladadas ao seu futuro profesional na animación sociocultural e turística. O proxecto insírese nas áreas de educación social, igualdade e participación cidadá.

O proxecto “Santiago Utopía: do desequilibrio ao soño compartido” desenvolveuse como unha experiencia piloto de dinamización comunitaria orientada a xerar alternativas que mitiguen ou reduzan os efectos da emerxencia climática sobre a vida das persoas e da súa contorna inmediata. A proposta combinou a reflexión colectiva coa creación de imaxinarios utópicos desde unha perspectiva ecofeminista, tomando como marco o Concello de Santiago de Compostela.

O proceso desenvolveuse con dous grupos diferenciados: un en contorno rural, co colectivo de mulleres de San Xoán de Fecha, e outro no ámbito urbano, no Centro Cívico Maruxa e Coralia, situado no casco histórico da cidade. A través de encontros participativos, ambos grupos elaboraron listaxes de accións posibles a nivel comunitario e municipal para avanzar cara a un modelo de cidade sostible e inclusiva.

O proxecto culminou cun encontro final conxunto, no que se compartiron as propostas xeradas e se abriu un diálogo directo coa administración local, favorecendo a visibilización do traballo realizado e a posibilidade de integrar estas ideas nos procesos de planificación municipal.

O proxecto “Mellorar os procesos participativos da Infancia e a Adolescencia no municipio” forma parte da iniciativa interuniversitaria “Deseño e validación dunha caixa de ferramentas para promover a participación da infancia a nivel local”, financiada polo Ministerio de Ciencia, Investigación e Universidades e desenvolvida conxuntamente pola Universidade da Coruña, Universitat de Barcelona, UNED e Universidad de Sevilla.

O obxectivo principal é dispoñer dunha caixa de ferramentas útil para concellos e entidades, que permita reflexionar, organizar e mellorar as prácticas en torno á participación infantil e xuvenil nos procesos municipais. Neste marco, a nosa participación consistiu na dinamización de dúas sesións participativas no Concello de Teo, nas que se implicaron profesionais e persoas con vínculo directo coa infancia e adolescencia do municipio. As sesións, cunha duración total de 6 horas distribuídas en dous días, permitiron compartir experiencias, identificar retos e validar propostas que posteriormente se integrarán na caixa de ferramentas común.

O proxecto Tocar ao Concello (TAC) naceu como resposta á perda de participación social, ao debilitamento do tecido comunitario e á desaparición progresiva do patrimonio material e inmaterial no Concello da Veiga (Ourense), procesos agravados pola pandemia da Covid-19. Desenvolvido en colaboración coa Cooperativa Outonía e a Asociación Otra Escuela, puxo o foco na dinamización comunitaria e na recuperación dos valores culturais a través de diferentes accións como a creación dun grupo motor de mobilización, a realización dun diagnóstico participativo, a posta en marcha dunha oficina ambulante de acompañamento e un mapeo social. O proceso culminou co Festival Art-Part, o primeiro festival artístico e participativo do rural da provincia de Ourense, que se converteu nun espazo festivo e comunitario no que a música, os roteiros e os obradoiros serviron como ferramentas de cohesión social e de posta en valor das potencialidades locais. O proxecto conseguiu implicar á veciñanza no fortalecemento da vida comunitaria e abrir un novo camiño para a participación cidadá no rural galego.

O proxecto Agro da Pobra implicou á veciñanza do Concello de A Pobra do Caramiñal na comercialización de excedentes das súas hortas familiares, creando un espazo de cooperación entre produtores locais e comercio de proximidade. Esta iniciativa interdisciplinar abordou cuestións de xénero, ámbito laboral e sustentabilidade ambiental, promovendo prácticas de agroecoloxía e fortalecendo a economía local. Como resultado, constitúese a asociación Agro da Pobra, consolidando un modelo de consumo responsable, participación cidadá e valorización dos recursos locais que busca conectar á comunidade co seu territorio e co medio ambiente de forma sostible.

O Foro de Participación de Infancia e Adolescencia (FOPIA) é un órgano municipal inscrito no programa internacional Cidades Amigas da Infancia, liderado por UNICEF, que ofrece á mocidade un espazo para expresarse, reflexionar e influír nas decisións que afectan á súa vida cotiá e á contorna que habitan.

No FOPIA, a rapazada ten a oportunidade de debater sobre cuestións que lles afectan directamente, construír propostas para o seu concello e participar activamente en accións de mellora da contorna próxima. Ao mesmo tempo, aprenden a observar e analizar as consecuencias das súas accións individuais e colectivas, fomentando relacións de bo trato e fortalecendo a calidade de vida da comunidade. Este espazo promove a participación cidadá de forma significativa, cultivando valores de cooperación, responsabilidade e compromiso coa sociedade e o seu contorno.